Boekhouden voor beginners
De basisprincipes van boekhouden
Boekhouden voor beginners kan lastig zijn. Je moet er gewoon even handig in worden, en dat kost tijd. Want hoe worden transacties geregistreerd? Hoe analyseer je jouw financiële positie? En hoe wijs je jouw inkomsten en uitgaven goed toe? Op deze pagina lees je alles over de basisprincipes van boekhouden voor beginners!
Vind je het fijn om direct handvatten te krijgen voor jouw eigen situatie? Dan past de cursus Basiskennis Boekhouden goed bij jou. Je kunt direct aan de slag!
Wat is boekhouden
Boekhouden klinkt misschien ingewikkeld, maar eigenlijk gaat het gewoon over het bijhouden van je geldzaken. Of je nu de boekhouding voor een eenmanszaak doet of thuis je administratie bijhoudt, je wil natuurlijk weten wat er met je geld gebeurt. Inkomsten, uitgaven, je winst of verlies… zet alles eens op een rijtje en zorg ervoor dat je geen euro te veel uitgeeft.
Boekhouden voor dummies hoeft dus niet zo moeilijk te zijn. Met een goed overzicht maak je slimme keuzes en kom je niet langer voor verrassingen te staan. Een gezonde financiële basis is goud waard – letterlijk en figuurlijk!
En hoe zit het met e-boekhouden?
Steeds meer mensen doen aan e-boekhouden. Dit zie je vooral in bedrijven en bij professionele boekhouders, maar ook huishoudens kiezen er steeds vaker voor. Eigenlijk is het de moderne variant van het ‘ouderwetse’ boekhouden met pen en stapels papier.
Bij e-boekhouden die je alles digitaal, waardoor je financiën een stuk overzichtelijker worden. Het bespaart je een hoop tijd, is altijd actueel en je kunt overal je administratie bijwerken – zelfs vanaf je telefoon. Goed boekhouden doe je bijvoorbeeld in Excel of Exact Online.
Benieuwd naar wat een professionele boekhouder verdient? Lees het hier!
De basisprincipes van boekhouden
Basisprincipe /nummer1-2026.png)
Wat is dubbel boekhouden?
Elke mutatie die je doet wordt aan twee kanten opgenomen. Ze noemen deze kanten de debetpost en de creditpost. Dit zorgt ervoor dat de balans altijd in evenwicht is. Het komt erop neer dat elke mutatie invloed heeft op twee rekeningen. Als jij bijvoorbeeld iets koopt vanuit jouw lopende rekening, dan wordt die rekening verminderd en de tegenrekening tegelijkertijd verhoogd. Door dubbel boekhouden krijg je dus een nauwkeurig overzicht, omdat het altijd duidelijk is wat er met je geld gebeurt.

Wat is een mutatie in boekhouden?
Een mutatie in boekhouden betekent een verandering in de financiële administratie. Dit kan dus een uitgave, betaling of ontvangst van geld zijn. Elke financiële beweging, groot of klein, wordt als een mutatie opgeschreven. In het geval van dubbel boekhouden wordt een mutatie dus op twee rekeningen geboekt. Als jij geld uitgeeft, dan vindt er namelijk op twee plekken een mutatie plaats.
Wat is een tegenrekening in boekhouden?
Een tegenrekening in boekhouden is de tweede rekening die betrokken is bij een mutatie. In het geval van dubbel boekhouden worden alle mutaties op twee rekeningen geboekt. De tegenrekening is hierbij de rekening die laat zien waar jouw geld gebleven is. Een tegenrekening is dus vaak een soort ‘kostenrekening’, waar je jouw uitgaven bijhoudt. Zo blijft alles in evenwicht.
Basisprincipe /nummer2-2026.png)
Balans en rubrieken
Een balans in boekhouden is een financieel overzicht van verschillende rubrieken. Deze rubrieken zijn de activa, passiva en het eigen vermogen van je bedrijf of huishouden. Een balans is dus een momentopname en kan de hele tijd veranderen, zolang het maar in balans blijft. Je ziet er eigenlijk hoe goed je er financieel voor staat.
Onder activa verstaan we bezittingen, zoals geld en voorraad, die helpen om inkomsten te genereren
Onder passiva verstaan we schulden, zoals leningen of andere financiële verplichtingen aan anderen
Onder eigen vermogen verstaan we de totale waarde die na aftrek van alle schulden overblijft
|
Activa |
Passiva |
|
Gebouw €270.000 |
Bedrijfshypotheek €245.000 |
|
Bankrekening €20.000 |
Lening €5000 |
|
Voorraad €10.000 |
Eigen vermogen €50.000 |
|
Totaal activa €300.000 |
Totaal passiva €300.000 |
Rekeningschema in boekhouden
In een rekeningschema zet je alle rekeningen die je gebruikt om financiële mutaties mee te doen. Hierin zet je dus niet alleen je kruisposten. Die rekeningen splits je op in bijvoorbeeld activa, passiva, kosten en opbrengsten. Een goed voorbeeld hiervoor is de kasrekening. Deze valt normaal gesproken onder de activa. Alle contante betalingen en inkomsten worden onder deze rekening bijgehouden. Hierdoor heb je een stuk meer overzicht en kun je jouw administratie beter structureren.

Basisprincipe /nummer3-2026.png)
Resultatenrekening en accrual accounting
De resultatenrekening in boekhouden noemen ze ook wel de winst- en verliesrekening. Het geeft een overzicht van de inkomsten en uitgaven over een bepaalde periode, bijvoorbeeld een maand, kwartaal of jaar. In de resultatenrekening zie je of je winst of verlies hebt gemaakt en wat je kunt verbeteren. Je kunt hiervoor het beste een kasboek bijhouden.
Accrual accounting is een boekhoudmethode die je kunt gebruiken zodra je een kasboek gaat bijhouden. Je kiest er dan voor om inkomsten en uitgaven direct op te schrijven, zelfs als je nog niks hebt betaald of ontvangen. Koop je iets? Schrijf het meteen op. Verkoop je iets? Schrijf dit dan ook meteen ook, ook als de klant pas later betaalt. Met accrual accounting krijg je een beter inzicht van de echte prestaties van een onderneming of huishouden.
Voorzichtigheidsprincipe
Soms is het verstandiger om voor zekerheid te kiezen in boekhouden. Het voorzichtigheidsprincipe staat hierin recht tegenover accrual accounting. Je schrijft hierin de winsten pas op zodra deze écht binnen zijn, terwijl je jouw uitgaven wel direct opschrijft. Zo zorg je ervoor dat je niet te optimistisch wordt over je financiën. Dit ligt in lijn met het continuïteitsprincipe. Dit principe gaat ervanuit dat jouw bedrijf of huishouden voor een lange periode blijft bestaan, en dat het daardoor nodig is om altijd naar de toekomst en het grote plaatje te kijken.
Cursus boekhouden voor beginners
Wil je verder met boekhouden, maar weet je nog niet precies waar je moet beginnen?
Ongeveer 60% van de Nederlandse huishoudens heeft moeite om de financiën in orde te houden. Hierdoor lopen zij een hoop geld mis. Zorg ervoor dat jij de juiste keuze maakt. Zet vandaag de eerste stap en werk direct aan je toekomst!
Met de cursus Basiskennis Boekhouden (BKB) van NHA leer je als beginner alle basisprincipes die je nodig hebt om jouw eigen boekhouding te doen. Of je nu een druk huishouden runt of een ondernemer bent, deze cursus geeft je de kennis om vol vertrouwen aan de slag te gaan. Wil je boekhouder worden? Ook dan heb je veel aan het erkende diploma. En dat met de flexibiliteit en kwaliteit die je van NHA gewend bent.
Word een ster in administratie!
Welkomstcadeau
Tijdelijk jouw 2ᵈᵉ opleiding gratis

Daarom NHA
15 dagen gratis uitproberen
Start direct met de cursus
Studeer in je eigen tempo
Niet geslaagd? Lesgeld terug
Slaag makkelijker met Easy Learning®
Gratis toegang tot de NHA e-bookbibliotheek




